ชีววิทยาของมนุษย์ ยามดีสุดขั้ว และชั่วสุดขีด = Behave : the biology of humans at our best and worst / Robert M. Sapolsky, เขียน ; เขมลักขณ์ ดีประวัติ, แปล

พฤติกรรม -- หนึ่งวินาทีก่อน -- หลายวินาทีหรือหลายนาทีก่อน -- หลายชั่วโมงหรือหลายวันก่อน -- หลายวันหรือหลายเดือนก่อน -- ว่าด้วยวัยรุ่น “เฮ้ยเพื่อน คอร์เทกซ์กลีบหน้าฉันหายไปไหน” -- ย้อนสู่เปล ย้อนสู่ครรภ์ -- ย้อนหลับไปตอนเราเป็นเพียงไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิ -- ตวรรษหรือสหัสซวรรษก่อรห้า -- วิวัฒนาการของพฤติกรรม

เพราะพฤติกรรมหนึ่งๆ ของเราถูกหล่อหลอม ต่อเติม เสริมแรง ปั้นแต่ง โดยสิ่งละอันพันละน้อยที่ซับซ้อนระดับชวนตกตะลึง จนต้องถามตัวเองว่าตกลงเจตจำนงของเรามีจริงไหม สิ่งที่เราคิดว่าเป็นการเลือกทำ (หรือไม่ทำ) ของเรา แท้แล้วกลับคือปัจจัยทางชีววิทยาและสิ่งแวดล้อมประกอบกันอย่างนั้นหรือ? โรเบิร์ต ซาโพลสกี นักประสาทวิทยาและไพรเมตวิทยาผู้กล้าหาญ จะพาคุณไปหาคำตอบ ด้วยการสำรวจอิทธิพลต่างๆ ในระดับเสี้ยววินาทีนับแต่ก่อนเกิดการกระทำ สืบย้อนไปถึงนาทีที่เรายังอยู่ในท้องแม่ ผ่านองค์ความรู้ข้ามศาสตร์หลายสายและงานวิจัยชั้นดีนับร้อยพัน นอกจากเพื่อเข้าใจพฤติกรรมมนุษย์ระดับปัจเจกแล้ว ยังเพื่อตอบคำถามยากเย็นอย่างความเดียดฉันท์ชิงชังระดับชาติ การแบ่งเขาแบ่งเราที่ร้าวลึกราวชั่วกาล ความต่ำทรามจนปวดร้าว และความประเสริฐแห่งจิตใจ ซึ่งทั้งหมดก็ไม่ใช่ของมารหรือเทพที่ไหน ของมนุษย์ทั้งสิ้น